ျပင္ပ ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္သူၿငိမ္းက Faber & Faber Ltd. London စာအုပ္တိုက္က ထုတ္ေ၀တဲ့ "တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ ေတြ႔ဆံုေလရာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အာရွလမ္းဆံုလမ္းခြ အသစ္" (Where China Meets China: Burma and the New Crossroads of Asia) ဆိုတဲ့ စာအုပ္ အေၾကာင္းကို တင္ဆက္ေနပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ကို ဦးသန္႔ျမင့္ဦးေရးသားထားၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ တြင္းမွာမွ ထုတ္ေ၀ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတပတ္မွာေတာ့ သူရဲ႔ရွမ္းျပည္နယ္ဖက္ ခရီးစဥ္၊ ဆက္စပ္ရာသမိုင္းေတြကို တင္ျပေပးထားပါတယ္။ေသာတရွင္ မိတ္ေဆြမ်ားခင္ဗ်ား။
စာေရးသူဦးသန္႔ျမင့္ဦးက ေမၿမိဳ႔ကေန သီေပါၿမိဳ႔ကို ခရီးဆက္ထြက္ပါတယ္။ သီေပါၿမိဳ႔ကို ေရာက္ေတာ့ အေတာ္ေအးခ်မ္းတဲ့ ၿမိဳ႕ကေလးတၿမိဳ႔ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေအးခ်မ္းတဲ့ၿမိဳ႔ကေလးလို႔ သူထင္ေနတာလည္း လွည့္ဖ်ားမႈတခု ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသး တယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းတုန္းက ဂ်ပန္၊ တရုတ္၊ ၿဗိတိသွ်၊ အေမရိကန္စစ္သားေတြ ဒီၿမိဳ႕ကေလးကို ျဖတ္သန္းသြားခဲ့ဖူးတဲ့ သမိုင္းကိုလည္း သူက ျပန္ေဖာ္ျပပါေသးတယ္။ ၿမိဳ႔ကေလးကေန နည္းနည္း အျပင္ ထြက္လိုက္တာနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးယူထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ ေတြရဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ရာရြာေတြ ရွိေနပါ ေသးတယ္။ အခု အခ်ိန္မွာ ဒီျပည္တြင္းစစ္ကေရာ နိဂံုးခ်ဳပ္ေတာ့မွာလား။ ေဒသတြင္းမွာ ႀကီးထြာလာတဲ့ တရုတ္ရဲ႔ၾသဇာ လႊမ္းမိုးမႈေတြေၾကာင့္ အခုလို ျပည္တြင္းစစ္ တိုက္ပြဲေတြက နိဂံုးခ်ဳပ္ ဇာတ္သိမ္းသြားမွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ အၾကမ္းဖက္မႈ ေတြက ေလာင္စာဆီထိုးေပးလိုက္သလို တဖန္ျပန္လည္ထႂကြလာေလမလား။ တိုင္းရင္း သားေတြက လိုခ်င္တဲ့ မိမိရဲ႔ ၾကန္အင္လကၡဏာေတြကို ေဖာ္ျပခြင့္နဲ႔ အမ်ဳိးသားေရးကေရာ ဘယ္လို ရွိေလမလဲ။ ဒါေတြကို သူက ေမးခြန္း ထုတ္ခဲ့ပါ ေသးတယ္။
ၿဗိတိသွ်ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းပိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ေနရာမွာ ဗမာအမ်ားစု ရွိတဲ့ေဒသကို (Burma Proper) လို႔ ေခၚတဲ့ ျပည္မေဒသနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြ အမ်ားစုရွိရာေဒသကို (Frontier area) ေတာင္တန္းေဒသဆိုၿပီး ခြဲျခားအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ ပါတယ္။ အိႏၵိယမွာ ၿဗိတိသွ်ေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ပံု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ျမန္မာျပည္မမွာလည္း ဗမာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ေတြ ေပၚေပါက္လာ၊ ပါလီမာန္ေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲေတြနဲ႔ ဆူဆူညံညံေတာ့ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္တန္းေဒသ ေတြမွာေတာ့ ကြာျခားပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္မွာဆို ေဒသခံေစာ္ဘြားေတြကို ဒီအတိုင္း အာဏာဆက္ေပးထားခဲ့ပါတယ္။ ခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ေက်ာင္းေတြ၊ ေဆးရံုေတြ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈလည္း အေတာ္ ေႏွးေကြးခဲ့တဲ့ ေဒသေတြလို႔ ဆိုႏိုင္ ပါတယ္။ ျပည္မနဲ႔ ဆက္သြယ္ဖို႔ဆိုရင္ မႏၱေလး၊ လားရိႈး ရထားလမ္း တေၾကာင္းသာပဲ ေဖာက္ထားခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ် အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြကေတာ့ သူတို႔အေပၚ သစၥာခံဖို႔နဲ႔ ဘ႑ာေတာ္အတြက္ ေငြေၾကးတခ်ဳိ႔ ဒီျပည္နယ္ေတြဆီကရဖို႔ေလာက္ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကတာပါ။
၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လြတ္လပ္ေရးေပးခါနီးေတာ့ ၿဗိတိသွ်ေတြက ရွမ္းျပည္နယ္ အပါအ၀င္၊ တိုင္းရင္းသားေတြကို ဗမာေတြ လက္ထဲထားခဲ့ရမွာကို စိုးရိမ္ၾကပါတယ္။ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္အရ ေျပာရရင္ ရွမ္းျပည္နယ္ အပါအ၀င္ ေတာင္တန္း ေဒသေတြက ေအးခ်မ္းေနၿပီး၊ ဗမာေက်ာင္းသားေတြကေန အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီ လြတ္လပ္ေရးလႈပ္ရွားသူေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ျပည္ပမွာေတာ့ အေျခအေနက ေျပာင္းလဲေနခဲ့ပါၿပီ။ ဗမာ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီေတြက ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလမွာ ဂ်ပန္ တပ္ ေတြနဲ႔ ေပါင္းလို႔ ပိုလို႔စစ္ေသြးႂကြ သေဘာထားျပင္းထန္တဲ့ လူမႈအသိုက္အ၀န္းမ်ဳိး ျဖစ္လာသလို၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး မၾကာ ခင္မွာပဲ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြက ၿဗိတိသွ် ဓနသဟာယနယ္ပယ္ထဲက ျမန္မာျပည္ကို ဆြဲထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရး မတိုင္မီကာလ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်ေတြက ေကာ္မရွင္တခုဖြဲ႔ၿပီး ဗမာမဟုတ္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြ အနာဂတ္ အေရးကို ေလ့လာခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ ၀လူရိုင္းလို႔ ေခၚခဲ့ၾကတဲ့ ၀ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ စာပိုဒ္တခုကိုေတာင္ ဦးသန္႔ ျမင့္ဦးက ထည့္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ လြတ္လပ္ေရးအတူ ယူၾကမယ္ဆိုတဲ့ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတို႔ လက္မွတ္ေရးထုိးရတာေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရတာပါ။ ဒီသေဘာတူညီခ်က္မွာ တိုင္းရင္းသားေတြ တန္းတူေရးနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာ ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးေရးကို သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး မ်ားမၾကာမီမွာပဲ ျပည္တြင္းစစ္မီး ေတာက္ေလာင္လာပါေတာ့တယ္။ ျပည္တြင္းစစ္က အထူး သျဖင့္ ယခင္က ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ၾကတဲ့ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္ေတြအၾကား၊ ေနာက္ေတာ့ အရင္တခ်ိန္က ၿဗိတိသွ်တို႔ ပစားေပးခံခဲ့ရတဲ့ ကရင္တိုင္းရင္းသားစစ္တပ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာေတြအၾကား၊ ရခိုင္ ျပည္နယ္နဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္က အေရွ႔ပါကစၥတန္နယ္စပ္မွာေတာ့ မူဂ်ာဟီဒင္ အစၥလမ္သူပုန္ေတြအၾကား ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ် ေတြ ခြာၿပီး လပိုင္းအၾကာမွာပဲ ျမန္မာျပည္က ေခ်ာက္ထဲက်ဖို႔ တည္းတည္းအေျခအေန ၾကံဳလာရပါေတာ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အဲဒီအခ်ိန္က ရွမ္းျပည္နယ္တခုလံုးက ဒီျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ မပတ္သက္ခဲ့ပါဘူး။ သူ႔ဘာသာ ေအးေအးေဆးေဆး ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ေစာ္ဘြားေတြေတာင္ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွာ ေနရာေပးတာ ခံခဲ့ၾကရပါ တယ္။ ဥပမာ- ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား စ၀္ေရႊသိုက္က ျမန္မာျပည္ရဲ႔ ပထမဦးဆံုးသမၼတ ျဖစ္လာခဲ့သလို၊ ကက္ဘိနက္၀န္ႀကီး ေတြထဲ၊ ပါလီမာန္လႊတ္ေတာ္ထဲ၊ ပညာရွင္ေတြထဲမွာ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေတြကို ျမင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ တရုတ္ျပည္မွာ ေမာ္စီတုန္း ဦးေဆာင္တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာ အာဏာသိမ္းပိုက္ႏိုင္လိုက္တဲ့အခါ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီ ခ်န္ေကရွိတ္တပ္ေတြက ျမန္မာျပည္ဖက္ကို ထြက္ေျပးလာၾက၊ တရုတ္ျပည္ကို ျပန္တုိက္မယ္လို႔ အေျချပဳ စခန္းခ်ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ စီအိုင္ေအနဲ႔ ထိုင္းအစိုးရကလည္း ကြန္ျမဴနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးအျဖစ္ ဒီအင္အားစုေတြကို ေထာက္ပံ့ေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က တရုတ္က်ဴးေက်ာ္သူေတြကို တိုက္ထုတ္ဖို႔ စစ္ျပင္ဆင္၊ စစ္ဆင္ေရးေတြလုပ္ ေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ထဲကို ဗမာစစ္တပ္ေတြ အမ်ားအျပား ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၀ ေႏွာင္းပိုင္းေတြအထိ တရုတ္ျဖဴ တပ္ေတြက ရွိေနခဲ့ၾကပါတယ္။ အခ်ဳိ႔ေတြက ေနာက္ပိုင္းမွာ တိုင္၀မ္ကို ထြက္သြားၾကေပမယ့္ ရွမ္းျပည္နယ္ထဲေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အိမ္ေထာင္က် က်န္ေနခဲ့ၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။ ဘိန္းဘုရင္အျဖစ္ နာမည္ႀကီးတဲ့ ခြန္ဆာဆိုရင္ လည္း တရုတ္-ရွမ္းကျပားပါ။ ေလာ္စစ္ဟန္ဆိုရင္လည္း တရုတ္ျပည္နယ္စပ္က ကိုးကန္႔အႏြယ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ ျဖဴစစ္ပြဲေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာလည္း စစ္အာဏာသိမ္း၊ ရွမ္းအမ်ဳိးသားေရး ၀ါဒီတခ်ဳိ႔ကလည္း စတင္ပုန္ကန္ တာေတြ ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။
ေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာေတာ့ တရုတ္ျပည္က အကူအညီနဲ႔ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာ တရုတ္ နယ္စပ္ မွာ အေျခခံစခန္းႀကီးေတြ ေဆာက္ခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ စစ္ပြဲႀကီးေတြလည္း အျပင္းအထန္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ ျမန္မာစစ္တပ္ ဖက္ကေရာ၊ တိုင္းရင္းသားေတြဖက္ကပါ အက်အဆံုးေတြ မ်ားခဲ့ပါတယ္။ ရြာေတြလည္း ေရႊ႔ေျပာင္း ဖ်က္ဆီးခံရ၊ ထြက္ေျပး ရတာေတြ ရွိခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ကြန္ျမဴနစ္ေတြကို တိုက္ဖို႔ ျမန္မာစစ္တပ္ကလည္း ေဒသခံျပည္သူ႔စစ္ေတြ လက္နက္တပ္ဆင္ ေမြးတာေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္လည္း အရင္လို မေအးခ်မ္းႏိုင္၊ စစ္ပြဲၾကားကို နစ္ခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တရုတ္ျပည္က အေထာက္အပံ့ေတြ ျဖတ္ခဲ့လို႔ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီလည္း ၿပိဳကြဲခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း တိုင္းရင္းသားအုပ္စုေတြနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေတြ ျဖစ္လာသလို၊ တရုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔လည္း ေရႊလမ္းေငြလမ္းေပါက္ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိန္က လားတန္းနဲ႔ ကုန္တင္ေရာင္းခ်ၾကသူ ကိုးကန္႔ေတြလည္း အခုေတာ့ ကုန္ ကားတန္း၊ ယာဥ္တန္းႀကီးေတြနဲ႔ ေရာင္း၀ယ္တာေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။
အပစ္အခတ္ရပ္တယ္ဆိုေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း မဟုတ္ေသးပါဘူး။ စစ္လည္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ၾကားထဲက အေျခ အေနပါ။ တဖက္မွာလည္း အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႔ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို တရုတ္နဲ႔ ပိုနီးစပ္ေအာင္ တြန္းပို႔သလို ျဖစ္ေနေစပါတယ္။ ဒီအေျခအေန ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ႔ အက်ဳိးစီးပြားေတြအၾကား တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေလးေတြက ဘယ္လိုျဖစ္လာေလမလဲ။ ျမန္မာျပည္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲေတြက ဘယ္လိုဆက္ျဖစ္လာႏိုင္သလဲ စာေရးသူ ဦးသန္႔ျမင့္ဦးတင္ျပထားတာကို ဆက္လက္တင္ျပပါမယ္။ အားလံုးၿငိမ္းခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ။
(ယခု ေဆာင္းပါးကို လြတ္လပ္ေသာအာရွအသံ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ RFA မွ ထုတ္လႊင့္သြားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ RFA ၏ မူပိုင္သာျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။)
